Dropar eftir þvaglát - Karlar
Dropar eftir þvaglát – algengt hjá körlum og hægt að fá hjálp
Þú ert búinn á salerninu, hefur hrist síðustu dropana og gengið frá. Svo koma samt nokkrir dropar í nærbuxurnar þegar þú ferð að ganga.
Ef þú kannast við þetta ertu langt frá því að vera einn. Þetta kallast eftirleki og getur komið fyrir hjá körlum á öllum aldri. Þótt magnið sé lítið getur blaut tilfinning í nærbuxunum eða blettur á buxunum verið hvimleiður.
Það er hægt að leita aðstoðar við þessu. Grindarbotnsæfingar geta hjálpað sumum körlum að losa betur síðustu leifarnar úr þvagrásinni og draga úr eftirleka. Fyrsta skrefið er að skilja hvað gerist.
Hversu algengt er þetta?
Í rannsókn sem birtist í Urological Science árið 2023 voru skoðuð svör 1.037 karla á aldrinum 31–86 ára. Alls voru 22,4% þátttakenda, eða rúmlega fimmti hver maður, með eftirleka sem náði skilgreindu einkennaviðmiði rannsóknarinnar.
Aldurshópur | Hlutfall með eftirleka samkvæmt viðmiði rannsóknarinnar |
30–39 ára* | 18,2% |
40–49 ára | 17,2% |
50–59 ára | 20,8% |
60–69 ára | 28,7% |
70 ára og eldri | 30,1% |
Yngsti þátttakandinn var 31 árs. Viðmiðið var einkennaskor að minnsta kosti 3 á kvarða frá 0–5. Tölurnar ná því ekki yfir öll tilvik af einstaka dropum. Rannsóknin fjallaði sérstaklega um eftirleka eftir þvaglát, ekki allar tegundir þvagleka. Liu, Ko og Ho, 2023.
Tíðnin var almennt hærri í eldri hópunum, en eftirleki kom líka fyrir hjá yngri körlum. Þetta eru niðurstöður úr rannsókn, ekki íslenskar algengistölur. Þær sýna heldur ekki að einkennin versni sjálfkrafa hjá hverjum manni með aldrinum.
Af hverju koma droparnir eftir á?
Þvagið fer úr þvagblöðrunni eftir þvagrásinni og út um getnaðarliminn. Við eftirleka verður lítið magn eftir í þvagrásinni sem getur síðan runnið út þegar þú hreyfir þig.
Þú getur því upplifað að þvaglátum sé lokið en samt misst nokkra dropa skömmu síðar. Þetta skýrir líka hvers vegna það dugar ekki alltaf að bíða aðeins lengur eða hrista meira. Fræðsla Royal Devon NHS.
Eftirleki einn og sér þýðir ekki endilega að þvagblaðran hafi ekki tæmst. Í þessari grein er verið að fjalla um þvag sem situr eftir í þvagrásinni.
Grindarbotnsþjálfun getur hjálpað við síðustu dropana
Vöðvar á grindarbotnssvæðinu hjálpa til við að losa síðustu leifarnar úr þvagrásinni. Markvissar grindarbotnsæfingar geta stutt við þessa virkni, hjálpað þvagrásinni að tæmast betur og dregið úr eftirleka hjá sumum körlum.
Í slembirannsókn á 49 körlum dró meira úr eftirleka hjá þeim sem gerðu grindarbotnsæfingar en hjá þeim sem fengu ráðgjöf eina og sér. Þjálfunin stóð yfir í tólf vikur. Rannsóknin var lítil, en niðurstöðurnar styðja að reglulegar æfingar geti skilað ávinningi. Paterson o.fl., 1997.
Þú þarft því ekki að líta á þessa dropa sem eitthvað sem ekkert sé hægt að gera í. Rétt leiðsögn getur hjálpað þér að finna vöðvana og þjálfa þá markvisst. Árangur tekur tíma og þarfir manna eru ólíkar, en það er góð ástæða til að byrja að sinna þessu.
Hvernig byrjar þú?
Gott fyrsta skref er að taka eftir því hvenær lekinn kemur og hvort hann hefur breyst. Það auðveldar samtalið við heilbrigðisstarfsmann og hjálpar til við að velja viðeigandi úrræði.
Það sem þú tekur eftir | Það sem getur verið gagnlegt að gera |
Nokkrir dropar koma eftir að þvaglátum er lokið. | Skrá hvort þetta gerist stöku sinnum eða eftir flestar salernisferðir. |
Þú ert óviss um grindarbotnsæfingar. | Fá leiðsögn hjá sjúkraþjálfara með sérþekkingu á grindarbotni. |
Lekinn er orðinn meiri eða tíðari. | Leita mats á því hvað hefur breyst. |
Veikari buna, erfiðleikar við þvaglát eða skyndileg þvagþörf fylgja. | Ræða einkennin við lækni. |
Önnur þvageinkenni samhliða eftirleka geta þurft nánari skoðun. Þau ætti ekki sjálfkrafa að skýra með veikum grindarbotni. Fræðsla RDaSH NHS.
HIFEM sem möguleg viðbót við grindarbotnsþjálfun
Hjá Partera bjóðum við grindarbotnsþjálfun með HIFEM-rafsegulörvun fyrir konur og karla. Í setu stólsins er rafsegulspóla sem örvar taugar og framkallar endurtekna samdrætti í grindarbotnsvöðvum.
Þú situr fullklæddur á meðan og þarft ekki að framkvæma hvern samdrátt sjálfur. Sjálf þjálfunin tekur um 30 mínútur og bókaður tími er 40 mínútur. Nánar um framkvæmdina hjá Partera.
Rannsóknir gefa vísbendingar um að HIFEM geti hjálpað sumum körlum með þvagleka og eftirleka. Í lítilli rannsókn á 27 körlum með viðvarandi leka eftir blöðruhálskirtilsaðgerð dró úr einkennum eftir sex skipti. Eftirfylgni var þó stutt og þátttakendur voru ekki með sama vanda og rætt er um hér: dropa eftir venjuleg þvaglát. Tosun o.fl., 2025.
HIFEM getur því komið til skoðunar sem möguleg viðbót þegar það hentar einkennum og heilsufari. Áhrif þess á eftirleka sérstaklega eru ekki staðfest með rannsóknunum sem hér er vísað til. Fara þarf yfir frábendingar áður en þjálfun hefst.
Hvenær þarf að fá mat?
Leitaðu til læknis ef lekinn versnar eða ef honum fylgja sviði, verkir eða erfiðleikar við þvaglát. Blóð í þvagi á alltaf að láta skoða fljótt, jafnvel þótt það komi aðeins einu sinni eða í litlu magni. Leiðbeiningar NHS.
Það má tala um dropana
Þú þarft ekki að bíða þar til vandinn er orðinn stór. „Það koma nokkrir dropar eftir að ég er búinn að pissa“ er alveg nægileg lýsing til að hefja samtalið.
Hjá Partera viljum við að karlmenn geti rætt grindarbotnsheilsu opinskátt. Hvort sem þú þarft leiðsögn um æfingar, nánara mat eða vilt kynna þér HIFEM, er góður staður til að byrja að spyrja.
Heimildir
Liu, S.-P., Ko, P.-W. og Ho, C.-H. (2023). Prevalence and Risk Factors of Postmicturition Dribble in Men. Urological Science, 34(4). Lesa rannsóknina.
Paterson, J., Pinnock, C. B. og Marshall, V. R. (1997). Pelvic floor exercises as a treatment for post-micturition dribble. British Journal of Urology, 79(6), 892–897. Lesa rannsóknina.
Tosun, H. o.fl. (2025). Evaluating the Efficacy of High-Intensity Focused Electromagnetic (HIFEM) Therapy for Postprostatectomy Incontinence in Men. Therapeutics and Clinical Risk Management, 21, 1309–1315. Lesa rannsóknina.
Royal Devon NHS. What is post micturition dribble? Fræðslubæklingur.
RDaSH NHS. Post-micturition dribble. Fræðsla um eftirleka.
NHS. Blood in urine. Upplýsingar og ráðleggingar.
Comments